Bộ truyền động xe đạp địa hình là gì? Cấu tạo và cách bảo dưỡng

Bộ truyền động là trái tim của xe đạp địa hình, đóng vai trò quyết định đến hiệu suất vận hành trên mọi cung đường. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết về cấu tạo và cách chăm sóc bộ phận quan trọng này trong bài viết dưới đây.

Bộ truyền động là gì

Bộ truyền động hay còn gọi là “Groupset” là tập hợp những bộ phận như giò dĩa, chuyển dĩa, tay đề, xích… liên kết với nhau giúp xe vận hành mượt mà. Bộ truyền động đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với xe đạp địa hình, không chỉ là bộ máy vận hành cả chiếc xe mà còn là yếu tố quyết định hiệu suất cho từng bề mặt địa hình khác nhau.

Cấu tạo của một bộ truyền động

Ngày nay với công nghệ cải tiến ngày càng hiện đại, bộ truyền động cũng có cấu tạo cầu kì hơn nhằm đáp ứng được mọi nhu cầu sử dụng khác nhau của người dùng. Tuy nhiên về mặt lý thuyết thì một bộ truyền động cơ bản của xe đạp địa hình thường gồm có 5 phần là tay đề, sên, trục giữa, chuyển dĩa và giò dĩa.

Tay đề

Đây là bộ phận được gắn ở kế bên tay cầm với chức năng chính là điều khiển bộ đề. Tay đề gồm có 2 chi tiết là tay đề trái và tay đề phải. Mỗi tay đề sẽ đảm nhận nhiệm vụ khác nhau:

• Tay đề trái: Chuyển xích sang các đĩa.
• Tay đề phải: Chuyển xích sang các tầng của líp.

Tuy vậy, một số dòng xe đạp thể thao như xe đạp đường phố hay xe đạp đua thường không được thiết kế tay đề trái do chỉ sử dụng 1 tầng đĩa duy nhất, vì vậy chúng thường chỉ có tay đề phải.

Chuyển dĩa

Thông thường đối với dòng xe đạp có thể có một, hai đến ba dĩa. Đối với một chiếc xe đạp thể thao có 2 dĩa trước người ta thường gọi là đĩa đôi, còn với 3 dĩa thì được gọi là bộ ba. Đĩa xích chứa các bánh răng giúp truyền lực từ bàn đạp đến cánh tay giò dĩa, sau đó truyền tới xích và đến líp phía sau.

Giò dĩa

Là bộ phận quan trọng giúp tối ưu chiều cao cho người đạp được thoải mái và hạn chế mỏi cơ. Giò dĩa thường có 3 loại: một dĩa, hai dĩa và ba dĩa. Dù khác nhau về số dĩa nhưng chúng đều có cùng một cơ chế hoạt động, sự linh hoạt này giúp người dùng dễ dàng lựa chọn để phù hợp với nhu cầu sử dụng và tiết kiệm chi phí.

Trục giữa

Hiện nay có rất nhiều loại trục quay với chất liệu khác nhau, một số trục quay (bottom bracket) phổ biến như: BSA, BB30, BB86-89.5-92 Press Fit, PF30… Tùy vào bộ truyền động sẽ tương ứng với những trục quay có kích thước khác nhau.

Sên xe

Là một chuỗi bao gồm các con lăn được kết nối bởi masterlink. Khi mỗi con lăn chuyển động sẽ truyền sức mạnh từ bàn đạp đến trung tâm của bánh xe khiến bánh xe quay. Hầu hết các chuỗi xích xe đạp thường được làm từ thép carbon hoặc thép hợp kim đồng, một số loại được mạ niken để ngăn ngừa gỉ sét và tăng tính thẩm mỹ.

Kiểm tra và vệ sinh từng bộ phận

Việc vệ sinh thường xuyên không chỉ giúp cho xe vận hành mượt mà mà còn giúp tăng tuổi thọ cho những món phụ tùng, giúp người dùng tiết kiệm rất nhiều chi phí.

Tay đề

Đầu tiên bạn đẩy xích lên – xuống đĩa, kiểm tra củ đề và điều chỉnh các con ốc H – L để đảm bảo độ căng, kiểm tra vị trí củ đề xem có bị lệch trong quá trình sử dụng hay không. Nếu có bám bụi đất, hãy xả nước nhẹ từ trên xuống rồi lau sạch.

Chuyển dĩa

Kiểm tra các phần đầu bánh răng có bị mài mòn hay không. Nếu có dấu hiệu mòn, hãy thay thế bằng một chiếc dĩa mới để tránh tình trạng trật sên, gây hỏng sên và mất an toàn khi vận hành.

Giò dĩa

Tiến hành kiểm tra để đảm bảo không có những vết nứt nghiêm trọng. Chú ý tới những vòng xuyến vì chúng có thể bị uốn cong hoặc nứt ra từ các va chạm. Bạn có thể dùng bàn chải để vệ sinh và lau sạch bằng khăn khô.

Trục giữa

Dùng dụng cụ chuyên dụng tháo phần dĩa trước để lấy trục giữa của xe ra. Dùng bàn chải nhỏ thấm dung dịch chà kỹ phần trục từ trong ra ngoài. Cuối cùng, tra dầu bôi trơn và lắp lại như ban đầu.

Sên xe

Bạn chuẩn bị một tấm lót để hứng bụi bẩn và dùng bàn chải thấm dung dịch vệ sinh phần sên xe. Chà nhẹ nhàng phần mắt sên từ trên xuống và từ trái sang, sau đó rửa lại với nước và lau bằng khăn khô. Cuối cùng hãy tra dầu để xe vận hành mượt mà và đạt hiệu quả cao nhất.

Trên đây là bài viết giải đáp thắc mắc cho bạn về khái niệm bộ truyền động và cấu tạo của chúng. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn bổ sung kiến thức để lựa chọn cho mình một mẫu xe phù hợp tại hệ thống của chúng tôi.