Có lẽ chúng ta đã quá quen thuộc với cà phê nhân hay cà phê bột, nhưng ít ai để ý đến khái niệm cà phê thóc – giai đoạn quan trọng tạo nên chất lượng của hạt cà phê. Vậy cà phê thóc là gì, quy trình sơ chế và cách bảo quản chúng như thế nào để đạt chuẩn? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Cà phê thóc là gì và các đặc điểm
Trước đây, người dân thường canh tác và phơi nguyên trái cà phê chín sau đó mới xay xát để thu được cà phê nhân. Phương pháp sơ chế khô này tuy đơn giản nhưng lại tiêu tốn nhiều thời gian, phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết. Nếu may mắn trời nắng ráo thì thời gian phơi từ 20 – 30 ngày, còn thời tiết không thuận lợi, quá trình này sẽ kéo dài hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, hiện nay người dân đã rút tỉa kinh nghiệm bằng cách dùng máy để loại bỏ phần vỏ cơm bên ngoài, giúp rút ngắn thời gian phơi nắng xuống chỉ còn 3 – 10 ngày để thu hoạch cà phê thóc.
Nói một cách chính xác, cà phê thóc là phần hạt cà phê đã được loại bỏ lớp vỏ cơm nhưng vẫn còn giữ lại lớp vỏ thóc bảo vệ bên ngoài. Đây là giai đoạn trọng yếu trong quy trình sơ chế cà phê nhân. Việc bảo quản cà phê thóc cũng thuận tiện và dễ dàng hơn nhiều so với cà phê nguyên trái nhờ trọng lượng nhẹ, tiết kiệm diện tích lưu kho và vận chuyển dễ dàng.
Cách bảo quản cà phê thóc
Bảo quản cà phê thóc đúng cách là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng và giá trị thương phẩm khi đưa ra thị trường. Nếu không tuân thủ các quy tắc bảo quản, chất lượng hạt cà phê sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Lưu ý trong quá trình bảo quản:
- Môi trường cần có độ ẩm vừa phải, phù hợp với tiêu chuẩn bảo quản.
- Kiểm soát nhiệt độ của tổng khối lượng cà phê trong kho.
- Đảm bảo mật độ thông thoáng không khí tại nơi lưu trữ phải thật tốt.
Bảo quản cà phê thóc ở trạng thái khô
Đây là phương pháp phổ biến bao gồm các hình thức sau:
- Phơi nắng trực tiếp ngoài sân, cần che chắn cẩn thận ngay khi có mưa dù là nhỏ nhất.
- Sấy bằng không khí nóng từ máy chuyên dụng hoặc tận dụng khí nóng ngoài trời.
- Sấy bằng không khí khô.
- Sử dụng hóa chất hút ẩm như CaCl2, H2SO4,… để làm khô hạt.
Bảo quản cà phê thóc ở trạng thái gió
Phương pháp này tận dụng không gian hở giữa các hạt cà phê, dùng quạt thổi không khí khô và mát vào khối hạt nhiều lần để giảm nhiệt độ và độ ẩm bên trong. Để thực hiện hiệu quả cần lưu ý:
- Quạt đủ công suất để luồng không khí lan tỏa đều toàn bộ khối hạt.
- Đảm bảo lượng không khí khô và mát đủ lớn để làm giảm độ ẩm của khối cà phê.
- Chỉ nên vận hành quạt khi độ ẩm ngoài trời ở mức thấp.
- Nhiệt độ của khối hạt cần cao hơn nhiệt độ không khí bên ngoài.
- Nhiệt độ không khí bên ngoài phải luôn thấp hơn nhiệt độ của khối hạt.
Bảo quản cà phê thóc ở trạng thái nhiệt độ thấp
Phương pháp này được thực hiện bằng cách quạt không khí lạnh và khô vào khối hạt. Do cà phê dẫn nhiệt kém nên không khí lạnh sẽ được giữ lại trong khối hạt khá lâu, từ đó hạn chế các hoạt động sống của hạt và giúp bảo quản được lâu hơn.
Mặc dù không phù hợp với khí hậu nhiệt đới chung của nước ta, nhưng tại các vùng núi cao vào mùa đông, người dân có thể tận dụng thời tiết lạnh để áp dụng kỹ thuật này.
Bảo quản cà phê thóc ở trạng thái kín
Phương pháp này còn gọi là bảo quản thiếu không khí O2. Việc hút chân không hoặc làm kín khiến quá trình hô hấp của các phần tử sống trong cà phê bị chấm dứt, chuyển sang trạng thái hô hấp hiếu khí. Điều này giúp tiêu diệt hệ vi sinh vật và các loại côn trùng, giúp hạt cà phê được bảo quản trong thời gian dài.
Quy trình chế biến cà phê thóc
Quy trình chế biến cà phê thóc ướt
- Chọn lọc kỹ lưỡng, loại bỏ trái xanh, trái khô và các tạp chất lẫn trong cà phê.
- Đưa trái cà phê chín vào máy xay xát tươi để tách vỏ thịt quả, phần còn lại sau khi tách chính là cà phê thóc.
- Ngâm rửa để loại bỏ hoàn toàn lớp nhớt bên ngoài vỏ trấu (đây là lý do gọi là phương pháp chế biến ướt).
Cà phê thóc ướt sau đó được đem đi phơi hoặc sấy khô đến khi độ ẩm dưới 10 – 12%. Sau khi khô, cà phê sẽ trải qua quá trình loại bỏ vỏ trấu và đánh bóng để thu được cà phê nhân thương phẩm.
Quy trình chế biến cà phê thóc khô
- Trái cà phê sau khi hái không qua xay xát mà được đem phơi khô trực tiếp cho đến khi độ ẩm còn khoảng 10 – 13%.
- Sau khoảng 30 ngày phơi, cà phê được đưa đi xay xát khô để loại bỏ vỏ trấu và thu về cà phê thóc khô.
Ngoài ra, còn có phương pháp sơ chế “nửa ướt”, tức là xay xát tươi kết hợp đánh sạch nhớt, đem phơi khô, cuối cùng là rửa sạch hoàn toàn. Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu rõ về cà phê thóc cũng như các kỹ thuật sơ chế, bảo quản để mang lại giá trị cao nhất cho hạt cà phê. Nếu bạn cần tư vấn thêm về các thiết bị máy móc hỗ trợ, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.
