Máy khoan, máy vặn vít là gì? Phân loại và cách sử dụng hiệu quả

Máy khoan và máy vặn vít cầm tay là những trợ thủ đắc lực giúp công việc sửa chữa, lắp ráp trong gia đình hay thi công chuyên nghiệp trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết về định nghĩa, đặc điểm và công dụng của các loại máy khoan, vặn vít phổ biến hiện nay nhé!

Máy khoan, máy vặn vít là gì?

Máy khoan cầm tay là gì?

Máy khoan cầm tay là thiết bị cơ khí chuyên dụng dùng để tạo lỗ tròn trên bề mặt vật liệu nhờ sự hỗ trợ của mũi khoan. Đây là công cụ thiết yếu trong ngành xây dựng, lắp đặt, gia công kim loại, sản xuất đồ gỗ, làm đồ thủ công (handmade) và trong các xưởng sản xuất, nhà máy.

Máy khoan động lực điện Bosch GSB 10 RE 500W có thiết kế nhỏ gọn, được sử dụng để tạo lỗ tròn trên vật liệu

Máy vặn vít là gì?

Máy vặn vít hay còn gọi là máy bắt vít, là thiết bị cầm tay chuyên dụng với chức năng vặn hoặc siết chặt các loại ốc vít vào sâu trong bề mặt vật liệu như gỗ, tường, bê tông một cách nhanh chóng và chuẩn xác.

Máy khoan vặn vít pin Ingco CDLI20024 20V có khả năng vặn, siết ốc vít vào bên trong các vật liệu

Các bộ phận chính trên máy khoan

1. Thân máy bao gồm tay cầm.
2. Nguồn điện cấp cho máy.
3. Bộ khởi động máy bao gồm điều chỉnh điện áp và chiều quay của động cơ.
4. Giá đỡ chổi than và chổi than.
5. Roto của động cơ (phần động cơ quay).
6. Stato của động cơ (phần động cơ đứng yên).
7. Quạt gió làm mát.
8. Bánh răng truyền động.
9. Trục khoan.
10. Đầu kẹp mũi khoan gắn trên trục khoan của máy khoan.
11. Vòng bi trục động cơ.

Máy khoan điện Kachi MK-212 550W được trang bị nhiều trục khoan với các kích thước khác nhau

Cơ chế hoạt động cơ bản

Sau khi cấp điện hoặc lắp pin vào máy và bóp công tắc, máy sẽ hoạt động dựa trên các nguyên lý sau:

• Đối với động cơ chổi than: Chổi than tiếp xúc liên tục và trượt trên bề mặt cổ góp (hoặc vành trượt tiếp điện) nhờ lò xo đẩy, duy trì dòng điện cho rotor để máy hoạt động.
• Đối với động cơ không chổi than: Dựa trên cơ chế xác định vị trí của rotor để điều khiển dòng điện vào cuộn dây stator tương ứng. Động cơ này cần bộ điều khiển chuyên dụng phối hợp với cảm biến hall để vận hành.

Máy khoan điện Makita M0600B 400W sử dụng động cơ quay truyền động

Có những loại máy khoan, máy vặn vít nào?

Phân loại theo nguồn hoạt động

• Máy khoan điện: Sử dụng nguồn điện trực tiếp, thường có công suất lớn và vận hành ổn định, phù hợp cho các công việc đòi hỏi cường độ cao.

Máy khoan búa điện Tolsen 79501 500W đạt hiệu suất cao, bền bỉ

• Máy khoan pin: Sử dụng năng lượng từ pin sạc (phần lớn là pin Li-Ion), mang tính di động cao, không bị giới hạn bởi dây dẫn, thuận tiện cho việc di chuyển.

Máy khoan pin Wesco Ws2550K 12V có tính di động cao

Phân loại theo nguyên lý hoạt động và chức năng

• Máy khoan xoay: Còn gọi là máy khoan thường, dùng để khoan gỗ, sắt mỏng hoặc vặn vít. Máy có 1 cấp độ khoan, tốc độ khoảng 2500 vòng/phút, giá thành phổ thông.

Máy khoan điện Ryobi D-110VR 500W được làm từ chất liệu nhựa chắc chắn

• Máy khoan động lực: Tạo lực va đập nhờ Piston, hỗ trợ khoan gỗ, kim loại, tường mỏng, bê tông xốp. Máy có tốc độ không tải 1100 – 2800 vòng/phút và tốc độ đập 3600 – 4800 lần/phút.

Máy khoan động lực pin Ingco ID8508E 850W có thể khoan được trên nhiều vật liệu

• Máy khoan búa (máy khoan đục bê tông): Công suất mạnh, dùng để khoan đục bê tông cứng. Tốc độ không tải trên 1000 vòng/phút và tốc độ đập trên 4000 lần/phút.

Máy khoan búa điện Kyocera AED2630VR 830W khoan trên nhiều vật liệu, kể cả bê tông

• Máy khoan góc: Thiết kế mũi khoan vuông góc với thân máy, giúp khoan bắt vít tại những góc khuất, vị trí nhỏ hẹp khó tiếp cận.

Máy khoan góc có công dụng khoan bắt, tháo ốc vít ở những vị trí nhỏ hẹp và bị khuất

• Máy khoan đa năng: Tích hợp khả năng khoan và vặn vít, đi kèm bộ phụ kiện đa dạng để thực hiện nhiều công việc như mài, cắt.

Máy khoan đa năng điện Makita M8701B 800W có thể khoan linh hoạt trên nhiều vật liệu khác nhau

• Máy vặn vít/bu lông: Thiết kế nhỏ gọn, lực xoắn mạnh, hỗ trợ siết – tháo ốc vít và bu lông hiệu quả.

Máy vặn vít pin Ryobi HSD-360L 3.6V thiết kế nhỏ gọn thích hợp với không gian hẹp

• Máy vặn vít/bu lông động lực: Hoạt động dựa trên nguyên lý Piston tạo lực va đập mạnh mẽ hơn nhiều so với máy vặn vít thông thường.

Máy vặn bu lông động lực pin Dewalt DCF899HP2-KR 18V hỗ trợ tháo – siết bu lông dễ dàng

Lưu ý khi sử dụng và bảo quản

• Luôn mang các dụng cụ bảo vệ an toàn như kính mắt, chụp tai, mũ bảo hộ.
• Sử dụng tay cầm phụ (nếu có) để giữ máy cố định và chính xác.
• Quan sát môi trường xung quanh, tránh dây điện ngầm hoặc vật liệu dễ cháy.
• Chọn mũi khoan phù hợp với vật liệu, lắp đúng kỹ thuật và kiểm tra tốc độ trước khi thao tác.
• Tắt máy ngay lập tức nếu xảy ra tình trạng kẹt mũi khoan.
• Tháo pin nếu không sử dụng máy trong thời gian dài.
• Vệ sinh máy sau khi sử dụng và bảo dưỡng định kỳ 3 – 6 tháng/lần.

Máy khoan điện Pigeon G6-10A 400W cần được kiểm tra toàn diện trước khi vận hành

Bảng so sánh chi tiết

Các loại máy khoan	Máy khoan xoay	Máy khoan động lực	Máy khoan búa	Máy khoan góc	Máy khoan vặn vít/bu lông
Nguồn điện sử dụng	Dùng điện, pin	Dùng điện, pin	Dùng điện, pin	Dùng điện, pin	Dùng pin
Động cơ	Động cơ thường	Động cơ kết hợp búa	Động cơ búa mạnh mẽ	Động cơ thường	Động cơ thường
Vật liệu khoan	Gỗ, nhựa, sắt mỏng	Gỗ, thép, tường, bê tông	Bê tông cứng, kim loại	Gỗ, nhựa, sắt mỏng	Vật liệu mềm, mỏng
Khả năng bắt vít	Không chuyên	Không chuyên	Không chuyên	Tốt ở vị trí hẹp	Chuyên dụng
Chức năng	Khoan thường, bắt vít	Khoan, búa, bắt vít	Khoan, búa, đục	Khoan, bắt vít	Khoan, bắt vít