Ổn áp và biến áp khác nhau thế nào? Cách phân biệt đơn giản nhất

Nhiều người dùng thường nhầm lẫn giữa ổn áp và biến áp do chưa hiểu rõ bản chất cũng như công dụng của hai thiết bị này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt chính xác sự khác biệt giữa ổn áp và biến áp để có lựa chọn phù hợp nhất cho các thiết bị điện trong gia đình.

Ổn áp là gì

Khái niệm

Ổn áp là thiết bị ổn định nguồn điện, có khả năng điều chỉnh dòng điện ổn định hoặc thay đổi dòng điện vào cho các thiết bị điện. Đối với điện 3 pha thì có ổn áp 3 pha, và điện 1 pha thì có ổn áp 1 pha cho dân dụng và gia đình.

Chức năng và đặc tính

Máy ổn áp là thiết bị làm biến đổi điện áp của hiệu điện thế, từ mức này sang mức khác như biến áp, đồng thời thực hiện chức năng ổn định điện áp ở mức 220V và 380V.

Bản thân ổn áp không sinh ra năng lượng, mà chỉ làm nhiệm vụ ổn định và cải thiện điện áp nguồn. Ổn áp chỉ có khả năng ổn áp và giữ điện ra ổn định khi điện áp vào thay đổi trong phạm vi cho phép (gọi là dải ổn áp).

Hình minh họa là Ổn áp ROBOT 1 Pha 10KVA GR10K090

Để đáp ứng mức độ thay đổi điện áp nhiều hay ít của lưới điện khu vực, nhà sản xuất đưa ra thị trường các loại ổn áp có dải ổn áp khác nhau như: (150V – 260V), (90V – 260V), hoặc (50V – 260V).

Phạm vi sử dụng

Thiết bị được lắp đặt để ổn định dòng điện cho các thiết bị điện gia đình, văn phòng. Khi lắp đặt, cần chọn loại phù hợp (1 pha hoặc 3 pha) và dải ổn áp tương ứng với sự thay đổi của điện áp lưới điện.

Chú ý: Khi điện áp nguồn điện vào càng thấp, thì công suất ra của ổn áp càng giảm. Vì thế ở nơi lưới điện có điện áp yếu, cần chọn công suất ổn áp lớn hơn so với bình thường.

Biến áp là gì

Khái niệm

Máy biến áp là thiết bị làm biến đổi điện áp của dòng điện xoay chiều từ mức này sang mức khác (tăng thế hoặc hạ thế), đầu ra cho một hiệu điện thế tương ứng với nhu cầu sử dụng mà không làm thay đổi tần số. Máy biến thế đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong truyền tải điện năng.

Chức năng và đặc tính

Máy biến áp (biến thế) có thể chuyển đổi hiệu điện thế đúng với giá trị mong muốn:

• Chuyển đổi từ đường dây trung thế (35kV, 22kV, 10kV) sang mức hạ thế 220V hay 380V dùng trong nhà.
• Trong truyền tải điện năng khoảng cách xa, máy biến áp nâng điện áp lên cao thế để giảm hao hụt trên đường dây.
• Khi truyền tải về các thành phố, khu công nghiệp, máy biến áp thực hiện nhiệm vụ hạ thế xuống các mức 35kV, 22kV, 10kV, 380V, 220V để phục vụ nhu cầu sử dụng.

Phạm vi sử dụng

Máy biến áp điều chỉnh điện áp dùng trong gia đình giúp bảo vệ đồ dùng điện và đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Đây là thành phần thiết yếu trong hệ thống truyền tải điện, nhà máy, xí nghiệp và các trạm biến áp.

So sánh và phân biệt ổn áp và biến áp

Dưới đây là bảng tổng hợp các điểm khác biệt cơ bản giữa hai thiết bị:

Loại máy	Ổn áp	Biến áp
Định nghĩa	Thiết bị ổn định nguồn điện. Điều chỉnh dòng điện ổn định hoặc thay đổi dòng điện vào cho thiết bị điện.	Biến đổi điện áp xoay chiều từ mức này sang mức khác (tăng thế/hạ thế) không làm thay đổi tần số.
Chức năng	Biến đổi điện áp từ mức này sang mức khác. Ổn định điện áp ở mức 220V và 380V.	Thay đổi hiệu điện thế xoay chiều theo nhu cầu. Vai trò quan trọng trong truyền tải điện năng.
Phân loại	Máy ổn áp 1 pha (3KVA, 5KVA, 10KVA…). Máy ổn áp 3 pha dùng trong sản xuất, kinh doanh (30KVA, 45KVA, 100KVA…). Máy ổn áp chuyên dụng cho nơi điện yếu.	Theo cấu tạo: 1 pha và 3 pha. Theo chức năng: Hạ thế và tăng thế. Theo cách cách điện: Lõi dầu, lõi không khí. Theo mối quan hệ cuộn dây: Tự ngẫu và cảm ứng.

Với những thông tin trên, hi vọng sẽ giúp ích cho bạn khi phân biệt ổn áp và máy biến áp. Nếu có thắc mắc, hãy bình luận bên dưới để chúng tôi biết nhé!